Uw vragen over de slaap van uw baby

Ksenia Gerasimova is gecertificeerd slaapdeskundige voor kinderen van 0 tot 6 jaar (Family Sleep Institut) en oprichter van MesNuitsProfondes. Ze helpt gezinnen via individuele consulten en programma’s om zelfstandig in slaap te leren vallen, met of zonder begeleiding, hun nachtrust te (her)vinden. Haar aanpak is altijd persoonlijk en afgestemd op de baby en de ouders. Je vindt haar op www.mesnuitsprofondes.eu

Vandaag beantwoordt ze jullie vragen over de slaap van baby’s!

Hoe leer je een baby van 12 maanden om zonder voeding zelfstandig te slapen? 

Je kunt beginnen met voeden en slapen van elkaar los te koppelen door de laatste avondvoeding vóór het bedtijdritueel te geven. 

Zorg ’s avonds voor een vaste routine die je baby helpt kalmeren en ontspannen. Die geeft hem ook houvast. Vergeet daarnaast niet om structuur aan te brengen in de nachtelijke voedingen. 

Vervolgens kun je je baby begeleiden bij het zelfstandig in slaap vallen, zodat hij ook zonder borstvoeding tot rust kan komen. 

Kies de methode die het beste bij jou en je baby lijkt te passen en pas die toe op een manier die bij jullie gezin past.

Mijn dochter van 2,5 jaar weigert in het huisbed te slapen dat we twee weken geleden hebben gekocht. Wat kan ik doen?

De overstap van een babybed naar een kinderbed wordt rond de leeftijd van 3 jaar aangeraden. 

Je kunt echter eerder van bed wisselen als je baby te groot is geworden voor het ledikant. 

Allereerst moet je kind klaar zijn voor deze verandering en duidelijk interesse tonen in een groter bed. 

Misschien is het nodig om tijdelijk terug te gaan naar het oude bed voordat je het huisbed opnieuw aanbiedt.

Bereid je kind vervolgens voor op zijn nieuwe slaapomgeving: speel samen naast het bed en laat je kind het naar eigen smaak versieren (met een lichtslinger, foto’s van mama en papa, tekeningen of zijn favoriete figuren, enz.). 

Laat je kind overdag tijd in het bed doorbrengen, zodat het eraan kan wennen. Maak van het bed een plek waar je kind zich prettig voelt door het daarin te laten doen wat het graag wil.

Mijn baby wil niet meer slapen sinds de buurvrouw op de muren bonkt.

Kies activiteiten die je baby ontspannen en bouw een goed bedtijdritueel op dat past bij zijn leeftijd. Je kunt rustgevende muziek, een slaapliedje, witte ruis of een muziekdoosje gebruiken om hem rustiger in slaap te laten vallen.

Mijn baby drukt zijn hoofd in de matras. Wat kan ik doen?

Voor baby’s jonger dan 6 maanden is het belangrijk om maatregelen te nemen ter voorkoming van wiegendood: leg je baby altijd op zijn rug te slapen, gebruik een stevige matras met een hoeslaken en haal alle voorwerpen uit het babybedje. 

Help je baby, afhankelijk van zijn leeftijd, ook te leren zijn hoofd naar links en rechts te draaien wanneer hij op zijn buik ligt. 

Leg je baby zo vaak mogelijk op de speelmat en laat hem speelgoed links en rechts van zijn hoofd zien. Zo worden zijn rug- en nekspieren sterker en kan hij zijn hoofd gemakkelijker opzij leggen tijdens het slapen op zijn buik.

Is een huisbed geschikt voor een kind van 6 jaar?

Absoluut! Op die leeftijd bouwen kinderen nog hutten en zijn ze dol op verstopplekjes. 

Het huisbed kan een eigen wereld voor je kind worden. Een kind van die leeftijd heeft al veel fantasie en kan het bed en de slaapplek bovendien helemaal naar eigen smaak versieren.

Hoe komt het dat het slaappatroon van mijn kind van 2 jaar zo onregelmatig is geworden?

De slaap kan verslechteren na bepaalde gebeurtenissen, zoals de start op de crèche, een nieuwe oppas, mama die weer gaat werken, een verhuizing of de komst van een broertje of zusje. 

Als er niets in het gezinsleven is veranderd, kan een slaapregressie ontstaan doordat je kind iets nieuws heeft geleerd (zindelijkheid, taalontwikkeling, enzovoort) of doordat het een nieuwe fase in zijn psychologische of cognitieve ontwikkeling doormaakt.

Mijn dochter van 5 jaar kan ’s avonds niet in slaap vallen en is overdag moe op school. Wat kan ik doen?

Allereerst is het belangrijk te begrijpen waarom ze niet in slaap kan vallen. 

Past haar dagritme bij haar? Gaat ze niet te laat naar bed? Heeft ze niet te veel emoties te verwerken of te veel activiteiten? Is er een bedtijdritueel dat haar kalmeert en ontspant? Doet ze vlak voor het slapengaan nog stimulerende activiteiten of ervaart ze dan heftige emoties? Zit haar iets dwars? Heeft ze bloedarmoede of een ijzertekort (wat de aanmaak van melatonine beïnvloedt)? Dit zijn enkele aanknopingspunten die je kunnen helpen een oplossing te vinden. 

Mag je melatonine geven aan een kind dat moeilijk in slaap valt?

Hoewel melatonine zonder recept verkrijgbaar is bij de apotheek, wordt sterk aangeraden het door een arts te laten voorschrijven, zeker voor een kind. 

Melatonine kan als supplement worden ingenomen wanneer het lichaam het niet of onvoldoende zelf aanmaakt, bijvoorbeeld na een ziekte. 

Dat is echter lang niet de belangrijkste oorzaak van moeite met in slaap vallen bij kinderen.

Mijn baby van 18 maanden wordt elke nacht wakker en kan alleen in het ouderlijk bed weer in slaap vallen. Waarom huilt mijn baby van 5 maanden ’s nachts omdat hij bij mij wil zijn? Mijn kind van 2,5 jaar wil niet meer slapen, huilt en wil bij mij slapen.

Dit komt vaak voor bij een baby die alleen kan slapen als er volwassenen bij zijn. 

Het kan zijn dat de baby eraan gewend is geraakt de rest van de nacht in het ouderlijk bed te slapen, bijvoorbeeld na een slaapregressie of ziekte, doordat de ouders hem meerdere nachten bij zich in bed hebben genomen. Het kan ook zijn dat de baby nooit heeft geleerd zichzelf tot rust te brengen. 

Als ouders dit willen veranderen, moeten ze de baby in beide gevallen begeleiden bij het zelfstandig in slaap leren vallen. Dat betekent ook dat hij leert zelf weer in slaap te vallen. 

Waarom wordt mijn kind van 2 jaar al om 6.00 uur wakker als het om 20.00 uur naar bed gaat en overdag 2 uur slaapt?

Zo’n ritme is heel natuurlijk: een kind van 2 jaar slaapt gemiddeld 11,5 tot 13 uur per etmaal.

Het is voor baby’s en jonge kinderen bovendien natuurlijk om tussen 6.00 en 7.30 uur ’s ochtends wakker te worden.

Mag een kind een kussen gebruiken? Zo ja, wat voor soort kussen?

Een baby heeft vóór de leeftijd van 12 maanden geen kussen nodig. Na het eerste jaar kun je je kind een kussen geven als je denkt dat het er behoefte aan heeft, gelet op zijn lichaamsbouw en dus de grootte van zijn hoofd en schouders. 

Je kind kan behoefte hebben aan een klein kussen als het zijn knuffel of handen onder zijn hoofd legt om te slapen. 

Het kussen moet even breed zijn als het bed, zodat het ’s nachts niet te veel verschuift. Let ook op de juiste dikte voor de leeftijd van je kind en op de gebruikte stof om allergieën te voorkomen.

Mijn kind van 2 jaar wordt huilend en erg overstuur wakker. Alleen bij mama op schoot komt het tot rust. Nachtmerries? Verlatingsangst?

Er zijn verschillende oorzaken mogelijk: nachtmerries of nare dromen, verlatingsangst of een slaapregressie door een verandering in het dagelijks leven van je kind of doordat het iets nieuws heeft geleerd. 

Als je kind de nachtmerrie kan beschrijven en die vaker terugkomt, ga dan na wat de nachtmerries kan veroorzaken. 

Te veel prikkels overdag? Beelden of tekenfilms die niet geschikt zijn voor de leeftijd van je kind? 

Bij verlatingsangst verandert ook het gedrag overdag: de baby volgt mama overal, wil niet alleen blijven, zoekt haar vaak op, pakt steeds haar hand vast, enzovoort. 

Stel je kind in dat geval gerust, zeg altijd wanneer je weggaat en maak het bedtijdritueel wat langer met extra lichamelijk contact, knuffels en kusjes.

Het grote bed staat klaar voor mijn zoon. Ik ben bang dat hij vaak zal opstaan om te spelen in plaats van te slapen.

De overstap naar een gewoon bed moet plaatsvinden wanneer je kind er klaar voor is. 

Daar hoort ook bij dat je kind in bed blijft wanneer het tijd is om te slapen. 

Ouders kunnen daarnaast helpen door duidelijke afspraken te maken, bijvoorbeeld slaapregels: als het tijd is om te slapen, ga je in bed liggen. Als je niet meteen in slaap valt, blijf je rustig in bed liggen, terwijl je met je knuffel praat of eraan friemelt, zodat je uitrust.

Mijn dochter van 3 jaar slaapt alleen goed en zonder wakker te worden als ze bij ons slaapt. Wat kan ik doen?

Het is vooral belangrijk om te weten of je dochter zelfstandig in slaap kan vallen en zichzelf voor het slapengaan tot rust kan brengen. 

Een kind dat dit nog niet volledig heeft geleerd, wordt ’s nachts wakker en slaapt minder diep. 

Het beste is om je kind te begeleiden bij het zelfstandig in slaap vallen en hem te laten zien dat hij dit zelf kan. 

Kinderen zijn meestal heel trots als het hun lukt om alleen te slapen.

Mijn kind van 10 maanden slaapt nog steeds bij ons en krijgt borstvoeding. Hoe begeleid ik de overgang naar zijn eigen bed en kamer?

Allereerst hoef je niet te stoppen met borstvoeding om je baby in zijn eigen bed en een andere kamer te laten slapen. 

Als je van plan bent de baby in zijn eigen kamer te laten slapen, kun je dat het best tegelijk met de overstap naar een ander bed doen. 

Zo went de baby meteen aan de nieuwe slaapomgeving. 

De sleutels tot een geslaagde overgang: maak van voeden en slapen twee aparte momenten (als je dat nog niet doet) en zorg voor een fijn bedtijdritueel, voortaan in de nieuwe kamer van je kind. 

Geef je kind zo veel mogelijk houvast door vast te houden aan dezelfde avondroutine. 

Breng vóór de overgang meer tijd door in de toekomstige kamer van je kind, speel er samen en leg er zijn favoriete speelgoed neer. En straal vertrouwen uit.